WAT IS HET EFFECT VAN BLAUW LICHT OP DE HUID?

De wetenschap van het licht is boeiend. Momenteel wordt er in de lockdown veel tijd doorgebracht achter computers. De blootstelling aan die bepaalde lichtbronnen roept de laatste jaren een toenemende bekommernis op. Als we de beautybladen mogen geloven heeft de impact van schermstralen negatieve gevolgen voor de huid.

Er bestaat bij wetenschappers geen eensgezindheid over de effecten van blauw licht op de huid. De gevreesde angst vanuit de beautywereld lijkt dan ook onnodig. De cosmetica-industrie zou de cosmetica-industrie niet zijn als ze geen kant-en-klare oplossing voorhanden heeft om een screenface te voorkomen. Zijn de zogenaamde blue-blockers in verzorgingsproducten wel zo effectief al ze beweren? Bestaan blauwe lichtfilters überhaupt? Maar vooral, wat is blauw licht?

Tot op heden is er weinig onderzoek gedaan naar de effecten van blauw licht op de huid. Aan de ene kant zijn er weinig ervaringsdeskundigen actief die echte huidveroudering zichtbaar kunnen meten ten gevolge van blauw licht, aan de andere kant is de tijd in jaren nog te kort om de effecten in een grafiek weer te geven. We kunnen enkel beroep doen op de kennis van huidtherapeuten en dermatologen.

Binnen dit onderzoek staan de volgende onderzoeksvragen centraal: wat is blauw licht? Hoe schadelijk is dit voor de huid? Hoe bescherm je de huid preventief?

Wanneer we naar het lichtspectrum kijken kunnen we onderscheid maken tussen enerzijds zichtbaar licht, anderzijds niet-zichtbaar licht. Zichtbaar licht wordt geproduceerd door de zon. Zonlicht of ‘het zichtbare spectrum’ valt binnen het gedeelte van het globale, elektromagnetische spectrum dat je kan waarnemen met het menselijk oog. Het zichtbare spectrum heeft een golflengte tussen circa 400 nanometer en 750 nanometer. Een nanometer is de lengtemaat die overeenkomt met een miljardste van een meter.

Ultra-violetlicht, kortweg uv-licht is samen met het zichtbare licht afkomstig van de zon. Alleen wordt uv-licht niet waargenomen met het blote oog. Uv-licht valt net buiten het deel van het zichtbare spectrum. Uv-licht heeft een golfengte tussen 280 nanometer en 400 nanometer.

Blauw licht valt net op de grens tussen zichtbaar licht en niet-zichtbaar licht. Met een golflengte tussen 400 nanometer en 500 nanometer maakt het nog onderdeel uit van het zichtbare spectrum. Blauw licht wordt weleens verward met ultraviolet licht maar het is niet hetzelfde. Blauw licht heeft wel een heel korte golflengte in vergelijking met de andere zichtbare stralen uit het lichtspectrum. Het verschil bedraagt 250 nanometer, wat bedrieglijk weinig lijkt, doch stellen onderzoekdermatologen vast dat de energie van een kortstralende golflengte opvallend hoog is. Hoe korter de golflengte, hoe hoger de energie.

In de Engelse vakterminologie verwijst de term HEV naar blauw licht. Die afkorting staat voor High Energy Visible light, dat staat voor licht met een hoge dosis energie. HEV komt voor in computerschermen, LED lampen, laptops, televisieschermen en smartphones. Toestellen die dagelijks worden geraadpleegd voor werk- en vrijetijdbestedingen. In veel situaties vormen ze een continue blootstelling.

De centrale vraag van dit onderzoek blijft: hoe schadelijk is blauw licht op de huid? Hoe bescherm je de huid preventief?

Bij het onderzoeken van bovenstaande vragen werden beide denkpistes voorgelegd aan verschillende dermatologen uit binnen- en buitenland. In die context kunnen we ons onderzoek steunen op verschillende raciale- en, culturele achtergronden en leeftijdscategorieën. In die denkhouding hebben zij de meeste kennis over de huidafwijkingen ten gevolge van extrinsieke invloeden. De onderbouwde kennis van medische professionelen staat los van commerciële doeleinden. De besluiten worden neutraler geformuleerd dan de winstgevende producenten.

  • Steven Q. Wang, dokter van de dermatologische afdeling in het Memorial Sloan Kettering Cancer Center in Basking Ridge én mede-oprichter van Dr. Wang Herbal Skincare.
  • Loretta Ciraldo, dokter en dermatoloog in Aventura
  • Joshua Zeichner, dokter en de directeur van een cosmetisch en klinisch onderzoek in dermatologische afdeling in het Moun Sinai Ziekenhuis in New York
  • Jetske Ultee, Nederlands onderszoeksarts in de cosmetische dermatologie, Nederland
  • Ellen Marmur, dokter en klinisch professor in dermatologie en gespecialiseerd in genen op de Icahn School of Medicine in Mount Sinai, New York City 

“Er is geen bewezen link tussen zichtbaar licht en huidkanker,” zegt Steven Q. Wang, dokter van de dermatologische afdeling in het Memorial Sloan Kettering Cancer Center in Basking Ridge én mede-oprichter van Dr. Wang Herbal Skincare. “Maar, net als uv-stralen, is HEV-licht sterk en kan het diep doordringen in de huid, wat ontstekingen kan veroorzaken en vrije radicalen op de huid loslaat.”

“Deze ontstekingen door blauw licht kunnen de roodheid van de huid verergeren en enzymen in de huid loslaten die collageen en elastine afbreken,” vult Loretta Ciraldo, dermatoloog in Aventura, aan. “Deze gestructureerde vermindering zorgt voor rimpels, lijntjes en een zakkende huid.”
Bovendien melden steeds meer onderzoeken dat blauw licht tot meer pigmentatie kan leiden, zeker bij diepere huidtinten van Aziaten, Latino’s en Afrikanen. “Dat komt door de toegenomen activiteit van tyrosinase, een enzym in de huid dat het melanineproces in gang zet,” zegt Wang.

”Toch zie je de DNA-schade die optreedt bij UVA- en UVB-straling niet terug bij blootstelling aan blauw licht, nuanceert Jetske Ultee, Nederlands onderszoeksarts in de cosmetische dermatologie. “Bovendien verdwijnen de pigmentvlekken die veroorzaakt werden door het blauwe licht, vaak vanzelf weer.”

“Bovendien werden er in deze onderzoeken gebruikgemaakt van speciale lampen die een heel hoge dosis blauw licht uitstralen. En die dosis is eigenlijk niet te vergelijken met de hoeveelheid die je krijgt in het gewone dagelijkse leven. Overigens is de hoeveelheid blauw licht die we via beeldschermen op onze huid krijgen, ook weer minder dan de dosis in daglicht. Er is bovendien nog een ander belangrijk punt. In de onderzoeken is geen relatie gevonden tussen blootstelling aan blauw licht en huidkanker. De DNA-schade die optreedt bij uv-A- en uv-B-straling zie je niet terug bij blootstelling aan blauw licht. “ aldus Dr. Ultee.

Volgens Dr. Ellen Marmur is staren naar het scherm schadelijker voor je huid dan het blauwe licht. Vermoeidheid, prikkelbaarheid, verveling, te veel eten, gebrek aan frisse lucht, eentonigheid zijn allemaal zaken die nefast zijn voor de algemene conditie. Bovendien werken ze gewoontes als krabben, plukken en wrijven in de hand, wat tot huidirritatie kan leiden.

Is het mogelijk om de huid preventief te beschermen tegen blauw licht? Helpen zonnefilters om pigmentatievlekken ten gevolge van blauw licht te voorkomen?

De beste remedie om schade van blauw licht te bepreken is het regelmatig uitschakelen van smartphones en computerschermen. Dit zorgt voor een verminderde melatonineaanmaak waardoor er minder pigmentvlekken aangemaakt worden.

Producten die als een filter werken tegen blauw licht bestaan niet. Zelfs als beweren sommige producten van wel. De enige filters die een klein gedeelte kunnen tegenhouden zijn zinkoxide, titaniumdioxide en tinosorb. Diezelfde filters zijn ook te vinden in gewone zonneproducten. Ze beschermen dus deels je huid. Om het gehalte anti-oxidanten op te krikken volstaan verse groenten, fruit en vitamine C. Die pakken de vrije radicalen, uv-licht zelf, aan van binnenuit.

Uit onderzoek blijkt dat de perceptie die door de beautywereld wordt geopperd dat blauw licht schadelijk is voor je huid slechts den dele uitkomt. Er kan op dit moment geen bewijs worden geleverd dat er huidkanker kan ontstaan van teveel blootstellen aan blauw licht. Tijdens de onderzoeken naar de impact van blauw licht op de huid werd met er gebruikgemaakt van speciale lampen. Die zijn meer uitzondering dan regel. Een computerscherm beschikt niet over die hoge dosis straling.

Ondanks deze beperkingen kunnen we stellen dat huidtherapeuten en dermatologen een vinger aan de pols zullen blijven houden. We horen hier in de toekomst ongetwijfeld meer van.

 

Geschreven door Katrien Sterckx, 2 april 2021 voor Erasmus Hoge School, Brussel 
In opdracht van K. Muziek